Gwefan llywodraeth y DU

Beth yw ansolfedd?

Pan fo cyflogwr yn ansolfent, nid oes ganddo arian i dalu'i ddyledion yn llawn i bobl ac mae'n rhaid iddo wneud trefniadau arbennig i geisio talu'r dyledion hyn.

Mathau o ansolfedd

Mae gwahanol enwau ar wahanol fathau o ansolfedd, ac ar gyfer y bobl sy'n ymdrin â'r rheini.

Os mai cwmni neu bartneriaeth atebolrwydd cyfyngedig yw'ch cyflogwr, mae ansolfedd yn golygu un o’r canlynol:

• gweinyddiad
• diddymiad
• mynd i law'r derbynnydd
• trefniant gwirfoddol gyda chredydwyr

Os mai unigolyn sy'n eich cyflogi, mae ansolfedd yn golygu un o’r canlynol:

• methdaliad (secwestru yn yr Alban)
• trefniant gwirfoddol gyda chredydwyr

Trosglwyddo busnes ansolfent

Hyd yn oed os na all eich cyflogwr eich talu, efallai y bydd yn dymuno i chi barhau i weithio iddo tra'i fod yn ceisio gwerthu'r busnes. Os byddwch yn parhau i weithio, a busnes eich cyflogwr yn cael ei drosglwyddo, bydd eich hawliau cyflogaeth wedi’u diogelu, gan gynnwys unrhyw dâl sy'n ddyledus i chi.

• Trosglwyddo a meddiannu busnes (TUPE)

Terfynu cyflogaeth dros dro (lay off)

Mae'n bosibl nad yw eich cyflogwr yn ansolfent yn swyddogol ond na all eich talu serch hynny. Mewn achos o'r fath, efallai y bydd yn gorfod eich anfon adref neu eich rhoi ar wythnos waith fer.

• Cael gwybod mwy am derfynu cyflogaeth dros dro

Gweithio i weinyddwr, derbynnydd neu ddiddymwr

Weithiau mae'n bosibl y bydd busnes yn dal ati os bod siawns y gellir cael rhywfaint neu'r cyfan o'r busnes yn ôl ar ei draed, neu ei werthu i berchennog newydd.

Os digwydd hyn, efallai y gofynnir ichi barhau i weithio. Nid effeithir ar eich hawliau i dâl ansolfedd os bydd y cwmni'n cau'n ddiweddarach.

Ymarferydd ansolfedd

Fel arfer caiff rhywun a elwir yn ‘ymarferydd ansolfedd’ neu ‘dderbynnydd swyddogol’ ei benodi i ddelio â’r ansolfedd. Byddant yn gyfrifol am yr achos a gallant fod un o’r canlynol:

• gweinyddwr
• diddymwr
• derbynnydd
• goruchwyliwr (trefniant gwirfoddol)
• ymddiriedolwr (mewn methdaliad)

Beth y gallwch ei hawlio

Os yw eich cyflogwr wedi mynd yn ansolfent, efallai y gallwch hawlio:

• dileu swydd
• cyflog - hyd at uchafswm o wyth wythnos
• tâl gwyliau - hyd at uchafswm o chwe wythnos
• tâl rhybudd i ddigolledu - wythnos ar ôl gwasanaeth o un mis calendr yn codi i wythnos am bob blwyddyn o wasanaeth hyd at uchafswm o 12 wythnos (bydd enillion newydd yn cael eu hystyried)

Mae'r holl daliadau'n rhwym wrth uchafswm o £330 am wythnos o gyflog (£350 o 1 Chwefror 2009).

Dim ond os sicrheir digon o gronfeydd arian o asedau'r cwmni ar ôl i'r Gronfa Yswiriant Gwladol dalu y bydd unrhyw dâl sy'n parhau'n ddyledus yn cael ei gynnig.

Bydd rhai dyledion, gan gynnwys cyflogau a thâl gwyliau, yn cael eu hystyried yn 'ddyledion blaenoriaethol' pan fydd asedau'ch cyflogwr yn cael eu rhannu. Golyga hyn bod rhaid talu'r rhain cyn mathau eraill o ddyledion.

• Hawliadau tâl ansolfedd

Beth i'w wneud nesaf

Os yw'r busnes yr ydych yn gweithio iddo wedi cau, bydd angen i chi ganfod a yw eich cyflogwr yn ansolfent neu mewn trafferthion yn unig. Mae Tŷ'r Cwmnïau yn cadw manylion masnachu ar ei gofrestr cwmnïau, a gallwch gael gwybodaeth am bobl sydd wedi'u dyfarnu'n fethdalwyr gan y Gwasanaeth Ansolfedd

• Ymweld â gwefan Tŷ'r Cwmnïau Opens new window

• Ymweld â gwefan y Gwasanaeth Ansolfedd Opens new window

Os yw'r cwmni'n dal i fasnachu ond nad ydych chi'n cael eich talu, efallai y gallwch gwyno wrth Dribiwnlys Cyflogaeth fod didyniad anghyfreithlon wedi'i wneud o'ch tâl.

• Cael eich talu a slipiau cyflog

• Sut mae datrys problem yn y gwaith

Ble mae cael cymorth

I wneud ymholiadau cyffredinol ynghylch ansolfedd, ffoniwch Linell Gymorth y Gwasanaeth Ansolfedd neu gallwch lenwi ffurflen ymholiad ar wefan y Gwasanaeth Ansolfedd.

I wneud ymholiadau am ddileu swyddi o gyflogwyr ansolfent, ffoniwch y Llinell Gymorth Taliadau Dileu Swydd.

• Manylion cyswllt y Gwasanaeth Ansolfedd

• Llinell Gymorth Taliadau Dileu Swydd

Os ydych chi’n byw yng Ngogledd Iwerddon, mae’r drefn sy’n berthnasol i chi yn wahanol. Dylech ymweld â nidirect am gyfarwyddyd.

• nidirect – gwefan swyddogol y llywodraeth ar gyfer dinasyddion Gogledd Iwerddon Opens new window